TUARASCÁIL BHLIANTÚIL 2012

Ráiteas an Chathaoirligh

Ag Tabhairt aghaidhe ar an Dúshlán

Táim sásta arís mo thuarascáil bhliantúil mar Chathaoirleach ar Bhord na Móna cpt a chur i láthair. Sna torthaí airgeadais taispeánadh an láimhdeachas ag €383.8 milliún le haghaidh 2011/2012, méadú €1.7 milliún ar 2010/2011. Bhí an ghníomhaíocht díolachán don Ghrúpa measctha toisc gur baineadh amach fás ar dhíolacháin in Powergen, Gairneoireacht agus Gnóthú Acmhainní agus bhí laghdú sa ghníomhaíocht díolachán i mBunábhar agus Breoslaí.

Fergus McArdle

Tháinig méadú ar an láimhdeachas maidir le Gnóthú Acmhainní trí fhás sa ghnó baile ach tá éifeachtaí an choir chun donais i ngníomhaíocht eacnamaíoch ag dul i gcion air fós, go háirithe san earnáil tógála agus san earnáil miondíola. Maidir le Bunábhar bhí laghdú sna díolacháin de mhóin mheilte le bristeach beartaithe cúig mhí ag stáisiún cumhachta Uíbh Fhailí Thiar. Sa Mhiondíol (ina gcuimsítear Breoslaí agus Gairneoireacht) bhí dálaí deacra trádála os comhair ár dtáirgí breosla i ngeall ar an séasúr geimhridh is séimhe a bhí ann le blianta, méadú suntasach i móin, a baineadh go príobháideach, adhmad, allmhairí ísealchostais agus éifeacht an choir chun donais ar ioncam indiúscartha. Seachadadh feidhmíocht shármhaith in Powergen, agus inár raon gairneoireacht Mhiondíola.

Ba ionann an tuilleamh roimh ús, cáin, dímheas agus amúchadh (EBITDA) agus €61.1 milliún, laghdú €11.6 milliún ar 2010/2011. Leanann an timpeallacht eacnamaíoch reatha de dhúshlán deacair a chur os comhair na n-eagraíochtaí gnó uile. Tharla an laghdú EBITDA i ngeall ar chaillteanais stoc móna a bhaineann le tinte, mioneasnamh ar an bhfómhar táirgthe bliantúil, bristeach beartaithe cúig mhí ag stáisiún cumhachta Uíbh Fhailí Thiar agus éileamh laghdaithe ar tháirgí breoslaí thar shéasúr geimhridh a bhí séimh agus tirim. Mar thoradh ar shraith tinte móra ar ár dtailte portaigh i mí na Bealtaine 2011 rinneadh caillteanais stoic mhóna, dar luach €1.9 milliún, a dhíscríobhadh. De bharr iarrachtaí ár bhfoirne agus na seirbhísí doiteáin áitiúla, níor tharla gortú suntasach ar bith d’fhostaithe nó do bhaill an phobail sna tinte sin.

Thaifead an Grúpa caillteanas oibriúcháin de €2.9 milliún agus caillteanas roimh cháin de €12.7 milliún. Ba iad na príomhfhadhbanna a chur leis an gcaillteanas muirear bearnúcháin de €23.1 milliún laistigh den ghnó um Ghnóthú Acmhainní mar aon leis an gceist a luadh roimhe seo.

Bhí dálaí dúshlánacha in earnáil na bainistíochta dramhaíola in Éirinn le gairid. De bharr go leanann an cor chun donais domhanda de dhul i gcion ar gheilleagar na hÉireann tá laghdú tagtha ar thoirteanna dramhaíola in áit an mhargaidh. Tá méadú tagtha ar an gcostas oibriúcháin a bhaineann le próisis chóireála deiridh le hathruithe rialála le gairid, lena n-áirítear méadú ar an tobhach ar líonadh talún agus, mar aon le praghsáil iomaíoch, tá na corrlaigh níos ísle dá mbarr. Bunaithe ar ár measúnú reatha ar an ionchas maidir leis an earnáil dramhaíola, taifeadadh muirear bearnúcháin de €23.1 milliún maidir le hinfheistíocht an Ghrúpa i sócmhainní inláimhsithe agus doláimhsithe sa ghnó um Ghnóthú Acmhainní.

Bhí an caillteanas roimh cháin in 2011/2012 ag €12.7 milliún i gcodarsna leis an mBliain Fhioscach 2011 le €29.4 milliún agus ba ionann an caillteanas i ndiaidh cánach in 2011/2012 agus €16.3 milliún i gcomparáid le brabús i ndiaidh cánach de €12.9 milliún in 2010/2011. D’ainneon na ndálaí trádála dúshlánacha, rinne an Grúpa tuilleadh dul chun cinn trína thionscnaimh fáis agus forbartha straitéiseacha a chur i bhfeidhm ar fud ár réimsí gnó. Ag an am céanna, leanamar de bhéim a chur ar na fáltais ó ghnóthaí traidisiúnta a uasmhéadú agus tá tús curtha againn le líon clár um laghdú costais d’fhonn na gnóthaí seo a chothabháil agus a choinneáil. Ina theannta sin tá tionscnaimh á gcur i bhfeidhm againn chun réimsí gnó eile a leathnú.

D’íoc an Grúpa díbhinn de €4.3 milliún le linn na bliana, ar íocadh €4.1 milliún de leis an Stát agus íocadh €0.2 de isteach sa Phlean um Scair-úinéireacht d’Fhostaithe.

Sa bhliain dar críoch Márta 2012, lean an Grúpa de bhéim a chur ar a thionscnaimh fáis agus forbartha straitéiseacha a chur i bhfeidhm ar fud ár réimsí gnó ar fad. Is iad seo a leanas líon de na príomhbhearta a rinneadh d’fhonn ár bhfís don Ghrúpa a chur chun cinn

  • An próiseas soláthair a chur chun cinn maidir le dhá mhórfheirm ghaoithe a thógáil; 80 MW ag Mount Lucas, Co. Uí Fhailí, agus 40 MW ag an mBreacánach ar theorainneacha na Laoise, Thiobraid Árann agus Chill Chainnigh. Nuair a bheidh sé curtha i gcrích beidh an conradh soláthair seo ar an gconradh is mó ariamh a rinne Bord na Móra;
  • Tairiscintí maidir le nascadh leis an ngreille a fháil maidir leis an gcéad chéim dár dtionscadail um fheirm ghaoithe 172MW ag Úig na nDaoine, Co. Mhaigh Eo, a fhorbrófar i gcomhpháirt le BSL;
  • Fás leanúnach inár gclár chun bithmhais a úsáid chun leictreachas a ghiniúint le 156,000 tona den bhithmhais mheasctha a ídítear le linn na bliana;
  • Lorg ár ngnó um Ghnóthú Acmhainní a leathnú trí na seirbhísí bailiúcháin tí arna n-oibriú ag Comhairlí Contae Chill Dara agus Loch Garman roimhe seo a cheannach;
  • Saoráid múirínithe a thógáil ag ár láithreán sa Droichead, Co. Chill Dara d’fhonn cóireáil a chur ar 25,000 tona dár ndramhaíl orgánach mar mhúirin in-athúsáidte gach bliain;
  • Bunú an aonaid um ghnó Miondíola a bhaineann leis na hiarghnóthaí Breoslaí agus Gairneoireachta a chumasc;
  • Ceanncheathrú úr a oscailt le haghaidh ár ngnó comhshaoil sa Ríocht Aontaithe
  • An fhorbairt maidir lenár láithreán suaiteanta ag Fearainn Pháirce Loch na Buaraí a chur chun cinn d’fhonn an t-eispéireas comhshaoil agus cultúrtha a uasghrádú do chuairteoirí;
  • Le rannpháirtíocht ár bpáirtithe leasmhara uile, an chéad athbhreithniú ar Phlean Gníomhaíochta um Bithéagsúlacht Bhord na Móna 2010-2015, a chur i gcrích, ag léiriú dul chun cinn maith maidir le tionscadail agus tionscnaimh éagsúla a bhaint amach trína neartófar bithéagsúlacht ar thailte portaigh na Cuideachta, agus;
  • Conradh a fháil chun móin bhreise ó thionscadal ‘Shell’ na Coiribe a shil-leagan ar ár dtailte portaigh i gContae Mhaigh Eo.

I bhfianaise na ndúshlán suntasach atá le sárú ag ár ngnóthaí, chinn an Bord go mbeadh méaduithe ginearálta ar bhunrátaí pá d’fhostaithe míchuí. I ndiaidh molta ón gCúirt Oibreachais go mbeadh plé ag an gCuideachta agus na fostaithe ag féachaint do chomhaontú a dhéanamh, chomhaontaigh an Chuideachta moladh le Grúpa Aontas Bhord na Móna go n-íocfaí liúntais neamh-inphinsin le fostaithe gach bliain den chéad cheithre bliana eile. Bhainfeadh an méid iomlán a íocfaí le feidhmíocht na Cuideachta gach bliain. Mhol Grúpa na nAontas go nglacfaí leis an moladh ach vótáil na baill i gcoinne an ghlactha i mballóid i mí na Bealtaine 2012.

Leanann an cás i dtaca leis an Scéim Aoisliúntais Ghinearálta Fostaithe, ceann de na scéimeanna pinsean sochair shainithe a oibríonn Bord na Móna, de bheith ina ábhar imní don Bhord. Tá an Chuideachta ag glacadh páirte i bpróiseas le haontaobaithe na scéime d’fhonn réitigh fhéideartha ar an easnamh reatha a scrúdú. Tá an Bord tiomanta do thogra maoiniúcháin a lorg ina ndéantar leasanna na Cuideachta, na bhfostaithe agus na bpinsinéirí a chothromú.

Leanann na Bord de bhéim a chur ar rialachas corparáideach, bunaithe ar dheachleachtas, rialú agus treochtanna atá ag teacht chun cinn. I measc na bhforbairtí le linn na bliana glacadh le próiseas leasaithe maidir le breathnú ar na rioscaí atá le sárú ag an nGrúpa agus iad a thuairisciú. Leanaimid de mheasúnú a dhéanamh ar infheistíochtaí suntasacha ag úsáid na modheolaíochtaí is nuashonraithe lena chinntiú go gcomhlíonfaimid freagracht an Bhoird, sócmhainní na Cuideachta a chosaint. Tá an Bord sásta go bhfuil córas cuí agus freagrúil ag an nGrúpa maidir le rialú inmheánach chun rioscaí suntasacha a mhaolú, chun neamhchosaintí a choinneáil ag leibhéal inghlactha agus lena chinntiú go leanann Bord na Móna dá chur chuige éifeachtach ar rialachas corparáideach.

Ba mhaith liom buíochas a ghabháil le mo chomhghleacaithe Boird as a dtiomantas agus as a dtacaíocht le linn na bliana. D’éirigh an Dr. Conor Skehan agus an tUasal Rose McHugh as mar stiúrthóirí le linn na bliana. D’éag téarmaí oifige an Uasail Gabriel Cribbin agus an Uasail Rory Scanlan an 21 Deireadh Fómhair 2011 agus an 13 Meitheamh 2012 faoi seach. Chuir na stiúrthóirí sin ar fad méid suntasach le Bord na Móna le linn a dtéarmaí ar an mBord. Thosaigh an tUasal Denise Cronin ar an mBord i mí Mheán Fómhair 2011 agus ceapadh an tUasal John Horgan mar stiúrthóir i mí Aibreáin 2012.

Ba mhaith liom an deis seo a ghlacadh chomh maith le m’fhíorbhuíochas a ghabháil leis an Uasal Gabriel D’Arcy, Stiúrthóir Bainistíochta an Ghrúpa, agus leis an bhfoireann bainistíochta ar a bhfuil sé ina cheannaire. Gabhaim buíochas le Gabriel agus lena chomhghleacaithe as a ndíograis agus as an obair chrua a rinne siad maidir le bliain eile de dhul chun cinn a sheachadadh don Ghrúpa, d’ainneoin na ndúshlán a tháinig chun cinn.

Ba mhaith liom buíochas a ghabháil leis an Aire Cumarsáide, Fuinnimh agus Acmhainní Nádúrtha, an tUasal Pat Rabbitte T.D., as a thacaíocht leanúnach do Bhord na Móna. Tugaim buíochas chomh maith don Uasal Aidan Dunning, Ard-Rúnaí na Roinne, don Uasal Sara White, an tArd-Leasrúnaí agus d’oifigigh eile de chuid na Roinne as a suim agus as a gcomhairle.

Le linn na bliana, de réir socruithe úra rialachais a chuir an Rialtas i bhfeidhm, d’idirghníomhaigh an Chuideachta ar bhonn rialta le Rannán NewERA Ghníomhaireacht Bainistíochta an Chisteáin Náisiúnta (NTMA). Ba mhaith liom buíochas a ghabháil leis an Uasal John Corrigan as NTMA agus leis an Uasal Eileen Fitzpatrick agus lena comhghleacaithe in NewERA as a dtacaíocht le linn na bliana.

Le linn na bliana, tugadh cuireadh do Bhord na Móna cás a chur isteach maidir le hUisce na hÉireann a bhunú. Rinne an Chuideachta cás láidir i dtaca leis an gcúrsa seo agus d’aithin an painéal roghnúcháin a cheap an Rialtas agus na hAirí lena mbaineann é seo. Dámhadh an tionscadal seo d’Fhuinneamh Bhord Gáis. Ba mhaith liom comhghairdeas a dhéanamh leo as a ngnóthachtáil agus gach rath a ghuí orthu agus an tionscnamh tábhachtach seo á chur i bhfeidhm acu. Maidir linne, tabharfaimid tacaíocht dóibh cibé dóigh ar féidir linn agus go háirithe trí leanúint den tionscadal um sholáthar uisce atá beartaithe le haghaidh Réigiún na Sionainne agus an Oirthir.

Tá an Bord sásta cur i bhfeidhm leanúnach straitéis an Ghrúpa a thuairisciú. Tá sé taispeánta ag an mBord, agus leanfaidh siad ag taispeáint, gur féidir linn na dúshláin atá os ár gcomhair a shárú agus seachadfaimid athrú chun gnó inbhuanaithe a choinneáil ar feadh na mblianta amach romhainn. Tá a pháirt á glacadh ag Bord na Móna níos mó agus níos mó i dtodhchaí inbhuanaithe na hÉireann le polasaithe atá neamhdhíobhalach don chomhshaol maidir le fuinneamh, uisce, gnóthú acmhainní agus feabhsú na bithéagsúlachta.

Tá muinín againn go gcinnteoidh straitéis eagsúlachta chruthaithe an Ghrúpa, mar aon lenár láidreachtaí aitheanta, todhchaí rathúil agus bheoga don Ghrúpa agus go neartófar leasanna ár bpáirtithe leasmhara ar fad.

Is é ról an Bhoird an comhshaol agus na hacmhainní a chumasóidh baint amach na straitéise a chur ar fáil, agus tá na Stiúrthóirí tiomanta go hiomlán don ról seo a chomhlíonadh.


Fergus McArdle
Cathaoirleach

6 Iúil 2012